Tin chi tiết

Thứ ba, 22:22 | 29/09/2015 GMT+7
Cải cách hành chính, cải cách tài chính công là một chủ trương lớn được Đảng, Nhà nước thường xuyên quan tâm lãnh đạo...

 

CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH TRONG CÔNG TÁC TÀI CHÍNH

TẠI HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ KHU VỰC I

                                                                        TS. Lưu Thái Bình*

 

Cải cách hành chính, cải cách tài chính công là một chủ trương lớn được Đảng, Nhà nước thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Đối với lĩnh vực tài chính, cải cách hành chính cũng rất quan trọng, thể hiện qua các Nghị quyết của Đảng, Chương trình, kế hoạch của Chính phủ và các Thông tư, Quyết định về tài chính, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý ngân sách Nhà nước, cấp phát ngân sách, thanh quyết toán chế độ cho cá nhân, các hoạt động tài chính phục vụ cho công tác chuyên môn, thực hiện các danh mục mua sắm, sữa chữa, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý thuế, phí và lệ phí...

 

1. Yêu cầu cấp thiết trong cải cách hành chính, cải cách tài chính hiện nay

 

Cải cách hành chính bao gồm các nội dung (cải cách thể chế, cải cách bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và cải cách tài chính công).

 

Cải cách thể chế là cải cách hệ thống pháp luật. Pháp luật là biểu hiện của cơ chế chính sách, vì vậy khi xây dựng hệ thống pháp luật phải bảo đảm hài hòa lợi ích, xuất phát từ lợi ích của người dân, doanh nghiệp, xã hội, Nhà nước. Nước ta đang trong quá trình hội nhập và phát triển, vì vậy hệ thống pháp luật đang dần từng bước xây dựng và hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho sự phát triển kinh tế và quản lý xã hội; Bảo vệ lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, Nhà nước và xã hội.

 

Cải cách bộ máy là cải cách việc tổ chức bộ máy Nhà nước, bao gồm bộ máy các cơ quan lập pháp là Quốc hội, Hội đồng Nhân dân các cấp là cơ quan dân cử; Hành pháp là Chính phủ, là bộ máy hành chính Nhà nước, từ Chính phủ đến Ủy ban Nhân dân các cấp; Tư pháp là cơ quan bảo vệ pháp luật các cấp là Tòa án Nhân dân, Viện kiểm sát Nhân dân; Theo hướng tinh gọn, sao cho có hiệu lực và hiệu quả nhất.

 

Cải cách thủ tục hành chính là cải cách các loại thủ tục giấy tờ hành chính, các giao dịch giữa người dân, doanh nghiệp, xã hội với Nhà nước. Các thủ tục hành chính và giao dịch phải hướng tới mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, vì mục tiêu phục vụ tốt nhất cho các đối tượng.

 

Cải cách tài chính công là cải cách việc thu - chi ngân sách Nhà nước; Doanh nghiệp Nhà nước; Tín dụng Nhà nước; Tài chính các cơ quan hành chính Nhà nước; Tài chính các đơn vị sự nghiệp Nhà nước; Các quỹ tài chính Nhà nước. Trong đó thu - chi ngân sách Nhà nước là bộ phận quan trọng nhất.

 

2. Thực trạng cải cách hành chính trong công tác tài chính tại Học viện giai đoạn 2010-2015

 

Trong những năm qua, cải cách hành chính đã mang lại kết quả đáng kể, góp phần thúc đẩy phát triển sự nghiệp đào tạo của Học viện ngày càng được đổi mới và phát triển. Đời sống cán bộ, viên chức, giảng viên ổn định, từng bước được cải thiện. Hệ thống các văn bản quy định đã và đang từng bước hoàn thiện và phát huy hiệu quả. Ban Giám đốc Học viện đã thông qua nhiều Quy chế, quy định để đáp ứng yêu cầu đổi mới và phát triển Học viện trong thời kỳ mới.

 

Các thủ tục hành chính luôn được quan tâm để phục vụ cán bộ, viên chức, giảng viên, học viên... ngày càng tốt hơn, hạn chế sự sách nhiễu của các bộ phận, giải quyết các công vụ hàng ngày, hướng đến việc đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cải cách tài chính công đã có được bước tiến lớn qua việc thực hiện các thủ tục quy trình thanh quyết toán, hoàn thiện Quy chế chi tiêu nội bộ, giải quyết các giao dịch, thủ tục hành chính một cửa; Việc triển khai Trang thông tin điện tử, Hành chính điện tử… đã hạn chế tiêu cực, tiết kiệm thời gian, tiền bạc của cán bộ, viên chức, giảng viên và học viên.

 

Tuy nhiên, cải cách hành chính nói chung và lĩnh vực tài chính nói riêng tại Học viện trong giai đoạn 2010 - 2015 còn có những hạn chế, yếu kém như sau:

 

Hệ thống các văn bản Quy chế, quy định vừa thừa lại vừa thiếu: Thừa là những quy định trước đây chưa kịp thời điều chỉnh, sửa đổi; Thiếu là những mối quan hệ mới và các hoạt động kinh tế phát sinh trong điều kiện đổi mới công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, nhân lực, tài lực... chưa kịp thời nghiên cứu để bổ sung và ban hành, nên đã dẫn đến hạn chế trong việc giải quyết các mâu thuẫn khi xử lý công việc hàng ngày; Các mối quan hệ giữa công tác tài chính với các mặt công tác khác tại Học viện còn chưa đồng bộ, chưa giải phóng được các nguồn lực của Học viện sao cho hiệu quả nhất; Còn nhiều hạn chế khi phải hài hòa với văn bản quy định trong Học viện, văn bản pháp luật trong nước và trong cùng một hệ thống.

 

Tổ chức bộ máy Học viện còn cồng kềnh; Chức năng nhiệm vụ còn chồng chéo, không phân định rõ trách nhiệm trong việc quy kết và xử lý trách nhiệm của cá nhân và tổ chức; Các chế tài chưa đủ mạnh để đủ sức răn đe, thực thi pháp luật chưa nghiêm đối với một bộ phận cán bộ, viên chức, giảng viên. Tổ chức biên chế ở hầu hết các khoa, ban, phòng, đơn vị chưa thực sự giảm, còn chồng chéo các chức năng, một số đơn vị hoạt động còn kém hiệu quả, thụ động. Trong khi đó, tình trạng bao cấp về tài chính, quỹ lương, chi phí hành chính và bảo đảm các điều kiện về trang thiết bị, nơi làm việc vẫn gia tăng, chưa thực sự gắn hiệu quả lao động với chi trả thu nhập của cán bộ.

 

Các thủ tục hành chính không những không giảm mà có chiều hướng tăng lên, làm cản trở sự phát triển của Học viện, gây nhiều phiền hà, tốn kém thời gian, công sức của cán bộ, viên chức, giảng viên và học viên. Việc ban hành một số văn bản hành chính chưa được lấy ý kiến các đơn vị và cá nhân trong Học viện một cách rộng rãi và bài bản; Chủ yếu ban hành là tạo thuận lợi cho công tác quản lý theo các quy định về tài chính, nên chưa chú trọng đến tạo ra động lực phát triển, nâng cao chất lượng hiệu quả công việc và bảo vệ lợi ích của cán bộ, viên chức, giảng viên, học viên. Có những quy định thủ tục hành chính còn tạo thuận lợi cho một nhóm lợi ích và khó khăn cho một số đơn vị, cá nhân, làm mất động lực phát triển, gây xung đột nội bộ. Thủ tục hành chính còn nặng về hình thức, đùn đẩy trách nhiệm cho nhau giữa các đơn vị, dẫn đến tiêu cực, gây thiệt hại cho cán bộ, viên chức, giảng viên, học viên và Học viện.

 

Về vấn đề tài chính công của Học viện: Lĩnh vực ngân sách của Học viện còn có nhiều hạn chế như ngân sách cấp không đáp ứng đủ nhu cầu chi tiêu, mất cân đối ngân sách gây ra tính thiếu chủ động, cơ cấu chi ngân sách còn có những khoản chi mang tính bao cấp tràn lan, phạm vi chi bao cấp trong ngân sách còn rộng, chưa xác định rõ nên khó giảm được gánh nặng chi ngân sách. Các khoản chi bao cấp đã tạo ra tư tưởng ỷ lại, không muốn làm việc hoặc làm việc cầm chừng. Đầu tư công từ ngân sách Nhà nước còn mang tính chất cơ chế xin - cho, dàn trải, kém hiệu quả, làm giảm động lực phát triển, cản trở việc thúc đẩy sự phát triển của Học viện. Đối với chi tiêu thường xuyên của một số nội dung chi thì định mức chi, chế độ chi tiêu lạc hậu do nhiều nguyên nhân; Chưa thúc đẩy và tạo ra động lực khuyến khích tiết kiệm, dẫn đến tình trạng lãng phí, kém hiệu quả còn tồn tại trong việc chi tiêu ngân sách Nhà nước tại Học viện.

 

Một số nguyên nhân của những hạn chế

 

Cải cách hành chính chưa tiến hành đồng bộ các nội dung: Cải cách thể chế, cải cách bộ máy, cải cách thủ tục hành chính và cải cách tài chính công… Trong đó, cải cách thể chế là hết sức quan trọng vì hệ thống pháp luật là quy định quyền và nghĩa vụ cho mọi công dân, doanh nghiệp và xã hội của một quốc gia; Hệ thống pháp luật quy định bộ máy, tổ chức biên chế của Nhà nước, cả Lập pháp, Hành pháp và Tư pháp; Từ Trung ương đến địa phương.

 

Từ sự cồng kềnh và chồng chéo của một bộ phận trong Học viện đã tạo ra sự tiêu cực trong việc thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình. Còn tồn tại lợi ích cá nhân và lợi ích nhóm song song với việc tồn tại nhiều thủ tục hành chính, gây cản trở công việc, dễ phát sinh tiêu cực; Năng lực làm việc của một bộ phận cán bộ còn hạn chế, yếu kém, sinh ra tiêu cực và nhũng nhiễu cán bộ, viên chức, học viên.

 

Cơ chế chính sách về tài chính công chưa kịp thời sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển Học viện, đổi mới và hội nhập trong thời kỳ mới. Việc cải cách tài chính công chưa đặt trong tổng thể cải cách thể chế, bộ máy và thủ tục hành chính một cách tổng thể của Học viện.

 

Cải cách hành chính nói chung chỉ tập trung nhiều ở việc ban hành nghị quyết, quyết định, kế hoạch, công văn giấy tờ còn nhiều; Chưa ban hành được các chỉ tiêu cụ thể, các hợp đồng giao nhiệm vụ, các chế tài bắt buộc, để quy kết trách nhiệm, chưa thực sự coi đây là chỉ tiêu đánh giá việc hoàn thành nhiệm vụ của các đơn vị, cá nhân người đứng đầu các đơn vị trong Học viện; Chưa tạo được sự bình đẳng và hài hòa lợi ích của các khu vực giảng dạy, hành chính - hậu cần, phục vụ, giảng viên, cán bộ quản lý, học viên...

 

3. Một số định hướng nâng cao hiệu quả cải cách hành chính trong công tác tài chính tại Học viện (Giai đoạn 2016-2020)

 

Cải cách hành chính trong lĩnh vực tài chính của Học viện Chính trị khu vực I  tuy đã có những bước tiến, để phù hợp với giai đoạn phát triển mới, đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập ngày càng cao của Học viện, cần tiến hành đồng bộ các nội dung sau đây:

 

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế về cơ chế tự chủ đối với đơn vị sự nghiệp công lập, tăng cường và phát huy tính tự chủ, tính năng động sáng tạo trong công tác kế hoạch tài chính của Học viện. Đối với cải cách tài chính công cần tiếp tục phân cấp rõ ràng hơn cho các khoa, ban, phòng. Đơn vị, cơ sở cần chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ quản lý thu - chi tài chính. Có chủ trương, cơ chế, chính sách dài hạn về việc tăng nguồn thu kinh phí ngoài ngân sách cấp. Thực hiện phân phối tài chính phải căn cứ vào kết quả đầu ra của đơn vị, cá nhân trong Học viện, có cơ chế, chính sách để khuyến khích các đơn vị trong Học viện phát triển bền vững.

 

Tiếp tục rà soát đơn giản hóa, giảm thời gian, chi phí và công khai, minh bạch thủ tục hành chính trong công tác tài chính của Học viện. Tăng cường nghiên cứu xây dựng hệ thống văn bản quản lý trong Học viện để việc giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài chính, đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý, khoa học gắn với thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, chống tham nhũng, tiêu cực và hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao.

 

Thứ hai, hoàn thiện các chế độ, định mức chi tiêu để làm căn cứ khoán chi, từ đó tạo sự chủ động cho các đơn vị và khuyến khích tiết kiệm chi. Mở rộng việc khoán biên chế, quỹ tiền lương đối với các khoa, ban, phòng, đơn vị; Mở rộng quyền tự chủ về tài chính đối với một số đơn vị sự nghiệp có thu trong Học viện. Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, kiểm toán góp phần duy trì kỷ luật tài chính, chống các biểu hiện tiêu cực trong thu - chi ngân sách, xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra, thanh tra, kiểm toán nội bộ có phẩm chất đạo đức tốt, tinh thông nghiệp vụ.

 

Tổ chức kiểm tra công tác kiểm soát thủ tục hành chính tại các lĩnh vực, mảng công tác thanh toán thu - chi tiền mặt, giao dịch kho bạc, mua sắm, sữa chữa, thu học phí, cấp phát vật tư, văn phòng phẩm. Nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách để bảo đảm chi thường xuyên và chi cho đầu tư phát triển; tiếp tục cải cách chính sách tiền lương, thu nhập tăng thêm, thi đua khen thưởng, phúc lợi cán bộ... theo hướng công bằng, hợp lý, để khuyến khích cán bộ, viên chức, giảng viên có tinh thần làm việc tốt, góp phần thúc đẩy tăng năng suất, chất lượng công việc và có hiệu quả cao.

 

Thứ ba, đối với Phòng Kế hoạch - Tài vụ, cần phải có những giải pháp cụ thể hơn như: Tổ chức tốt việc hướng dẫn, tuyên truyền, giới thiệu, cung cấp thông tin, cập nhật kịp thời cho các đơn vị, cá nhân trong Học viện về các văn bản quy phạm pháp luật và quy định thủ tục thanh quyết toán, các biểu mẫu thanh toán... trong lĩnh vực tài chính dưới nhiều hình thức đa dạng trên Trang thông tin điện tử, Hành chính điện tử và các phương tiện thông tin khác.

 

Duy trì, củng cố và hoàn thiện hệ thống quy định của Học viện về bộ Quy trình thủ tục thanh quyết toán tài chính, nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị, cá nhân tiếp cận thông tin, thực hiện các thủ tục thanh quyết toán tài chính được thuận lợi, đơn giản, chính xác và nhanh nhất.

 

Thứ tư, tăng cường sự phối hợp giữa các đơn vị trong Học viện để hoàn thiện, sửa đổi, bổ sung thêm các thủ tục tài chính hoặc kiến nghị về việc sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ, hủy bỏ các quy định về thủ tục hành chính tại các văn bản quy định của Học viện không cần thiết, gây nhiều phiền hà, vướng mắc cho các đơn vị và cá nhân có liên quan. Tiếp tục đẩy mạnh công tác kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn việc triển khai thực hiện, kiểm soát thủ tục hành chính trong công tác tài chính tại Học viện.

 

Thứ nămmột số biện pháp cụ thể khác:

 

Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, viên chức làm công tác tài chính; Nêu cao tinh thần, thái độ phục vụ; Tăng cường kỷ cương, kỷ luật; Tập trung thực hiện có hiệu quả Đề án đẩy mạnh cải cách chế độ công vụ, công chức theo Quyết định số 1557/QĐ-TTg ngày 18/10/2012 của Thủ tướng Chính phủ.

 

Đẩy mạnh đổi mới, nâng cao ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý tài chính của Học viện, đặc biệt chú trọng trong công tác giải quyết thủ tục thanh quyết toán tài chính tạo thuận lợi cho cán bộ, viên chức, học viên và các khách hàng đến giao dịch với Học viện.

 

Tăng cường công tác điều hành, kiểm tra việc thực hiện các quy trình, thủ tục tài chính, công khai, minh bạch các quy trình thủ tục tài chính; Phát hiện và xử lý nghiêm những cán bộ, công chức có hành vi nhũng nhiễu, gây cản trở cho tổ chức, cá nhân khi thi hành công vụ. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra tài chính, giải trình gắn với trách nhiệm của từng cá nhân, đơn vị; Thực hiện nghiêm quy định về khiếu nại, tố cáo, tiếp dân và phòng chống tham nhũng.

 

Phòng Kế hoạch - Tài vụ phối hợp tốt với các khoa, ban, phòng, trung tâm, đơn vị trong Học viện và các hội đồng tư vấn về các quy chế, quy định, chế độ, chính sách để nắm bắt tình hình, chủ động phát hiện và chấn chỉnh những thiếu sót trong quá trình thực hiện kiểm soát thủ tục hành chính trong công tác tài chính tại Học viện, nhằm nâng cao hiệu quả, hiệu lực cải cách công tác tài chính Học viện trong thời kỳ đổi mới, hội nhập và phát triển.

 

----------------

 

* Trưởng phòng Kế hoạch - Tài vụ, Học viện Chính trị khu vực I.

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

[1] Chỉ thị số 13/CT-TTg ngày 10 tháng 06 năm 2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước các cấp trong công tác cải cách thủ tục hành chính.

[2] Thông tư số 19/2014/TT-BTP ngày 15 tháng 09 năm 2014 của Bộ Tư pháp quy định về việc nhập, đăng tải, khai thác dữ liệu thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính và quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính.

[3] Nghị quyết số 76/NQ-CP ngày 13 tháng 06 năm 2013 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết 30c/NQ-CP ngày 08/11/2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2011 - 2020.

[4] Chỉ thị số 07/CT-TTg ngày 22 tháng 05 năm 2013 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020.

[5] Nghị quyết số 30c/NQ-CP ngày 08 tháng 11 năm 2011 của Chính phủ ban hành Chương trình tổng thể cải cách hành chính Nhà nước giai đoạn 2011 - 2020.

 

 

 

Đăng nhập

Liên kết website

Thống kê

Đang trực tuyến:  41

Hôm nay:  4470

Hôm qua: 

Lượt truy cập:  14301